Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Hoogtelongoedeem

Een gezonde 25- jarige vrouw maakt met 2 vrienden een tocht naar Point Lenana ( 4985 meter), een top van Mount Kenia. De tocht gaat via de Sirimon route naar Old Moses ( 3150 meter) en Shipton’s Camp ( 4236 meter). Vanaf hier wordt na aankomst een korte acclimatisatie tocht gemaakt naar een hoger gelegen punt op de berg. Tijdens deze acclimatisatie tocht, op de tweede dag, krijgt ze last van kortademigheid. Er wordt overnacht op 4236 meter. Om 02.00 de volgende morgen start de beklimming van de top en om 06.30 bereiken de drie samen met een drager de top ( 4895 meter). Tijdens de afdaling is ze totaal buiten adem. Het spreken van volzinnen is niet meer mogelijk. In de buurt van American Camp ( 4700 meter) zetten de twee vrienden de tent op. De vrouw is zeer vermoeid, heeft geen eetlust en wil alleen maar slapen. Een “natte “hoest speelt haar parten. Op verdenking van hoogtelongoedeem krijgt ze 250 mg acetazolamide ( Diamox) om de 12 uur. Nachtelijke ademstops zorgen voor een onrustige nacht. In de morgen zien haar lippen en haar tong blauw. Een auto brengt het drietal naar Naro Moru ( 2000 meter). Daar wordt ze door een dokter onderzocht, die longoedeem vaststelt. De behandeling met acetazolamide wordt voortgezet en de volgende ochtend voelt ze zich een stuk beter en is de kortademigheid verdwenen.

Twee andere jonge Nederlandse vrouwen waren minder gelukkig. Zij overleden onlangs door hoogtelongoedeem in Nepal en op de Kilimanjaro. Binnenkort verschijnt een artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, waarin deze drie gevallen worden beschreven en bediscussieerd.

Hoogtelongoedeem is een potentieel dodelijke vorm van hoogteziekte, die gezonde personen kan treffen die, meestal te snel, naar een hoogte boven 3500 meter stijgen. Kortademigheid in rust is het belangrijkste verschijnsel. Daarnaast is er vaak een natte hoest, snelle hartslag, snelle ademhaling en blauwe lippen. Individuele gevoeligheid speelt een rol. Andere uitlokkende factoren zijn: grote slaaphoogte, kou, uitputting en een luchtweginfectie. 60 a 70% van de gevallen van longoedeem loopt dodelijk af. Uit een onderzoek op de Regina Margaritha hut ( 4559 meter) bleek dat 15% van de klimmers in lichte mate longoedeem had, echter zonder al te veel klachten en zonder gevolgen.
Behandeling van hoogtelongoedeem bestaat uit afdalen, zuurstof en nifedipine ( Adalat).

Het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering geeft een negatief advies over het meegeven van medicatie aan niet medici voor de behandeling van vormen van hoogteziekte. In gevallen van hoogtelongoedeem zal de reisorganisatie dan niet in staat zijn iets te doen behalve afwachten tot afdalen mogelijk is, wat de kans op overlijden zal doen toenemen.
Ik ben het daar volstrekt mee oneens. In samenwerking met Snowleopard Adventures heb ik het initiatief genomen om een medical kit mee te geven aan hun reisleiders, uiteraard met de nodige instructies. Daarnaast ben ik in noodgevallen bereikbaar voor advies. Ook reizigers naar grote hoogte moeten op de hoogte zijn van de verschijnselen van hoogteziekte zodat ze sneller kunnen signaleren dat er een probleem is bij zichzelf of bij tochtgenoten. Hierdoor kan onnodige sterfte worden voorkomen.
Het doel van een bergtocht is niet de top maar een behouden terugkeer.

Ronald Hulsebosch

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter