Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Ongedierte

Inspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en wat je er tegen kunt doen. Deze keer belicht hij ongedierte.

...74…75 …76… 77 Muggenbulten tel ik op mijn linker been. Het rechter been en beide armen laat ik maar zitten. Prachtig resultaat, denk ik bij mezelf en vraag me af welke ziektes ik in het hartje van de Amazone hier allemaal van kan krijgen. Malaria, daar slik ik pillen voor. Gele koorts, daar ben ik tegen gevaccineerd. Blijft over dengue, dat valt wel mee, hoewel je daar ook behoorlijk ziek van kunt zijn. Daar zit ik dan als ‘De Reisdokter’, die hoort te weten hoe je muggensteken kunt voorkomen. Ik voel me als de cardioloog met een hartinfarct, de psychiater, die gek wordt en de slager met gekke koeien ziekte. Toch wel in goed gezelschap, eigenlijk. Ik dacht dat ik me wel goed met Deet had ingesmeerd of ben ik vergeten na die duik in de rivier het opnieuw te doen?
Muggen, vliegen, teken, schorpioenen, en spinnen worden vaak ongedierte genoemd. Rare naam eigenlijk, alsof ze de naam dier niet waardig zijn, net als onweer, onkruid en onmens. Alle dieren zijn wel eens ondieren en mensen kunnen soms onmenselijk zijn. Van zo’n tochtje in de Amazone wordt je behoorlijk filosofisch of krijg ik al koorts?

Welke ziektes kun je van insecten krijgen en hoe vaak komt dat nu voor?

Muggen kunnen malaria, gele koorts, dengue en Japanse encefalitis overbrengen. In Nederland zijn de laatste jaren ongeveer 300 malariagevallen gemeld, bijna allemaal in West-Afrika opgelopen en bij mensen, die geen of niet precies genoeg malariapillen hadden geslikt. Ik ken geen gele koorts gevallen onder Nederlanders: het risico is gering en de meeste laten zich terecht vaccineren omdat het zo’n gevaarlijke, onbehandelbare ziekte is. De afgelopen jaren hebben enkele tientallen Nederlanders op reis dengue opgelopen en dit aantal stijgt. Zowel overdag als in de nacht je tegen muggensteken beschermen met kleding, Deet en geïmpregneerde klamboe is dus geen overbodige luxe. Ik durf het haast niet te zeggen. Japanse encefalitis komt in Zuidoost-Azië voor op het platteland. Ik ken slechts een enkel geval in Nederland. Het is een ernstige ziekte. Vaccinatie wordt aanbevolen aan mensen, die gedurende lange tijd op het platteland gaan wonen en werken temidden van rijstvelden en varkens.

Tse-tse vliegen in Afrika kunnen slaapziekte( trypanosomiasis) overbrengen (zeer gevaarlijk, maar gelukkig zeer zeldzaam) en geen vaccinatie mogelijk. In vele (sub) tropische landen, zelfs rond de Middellandse Zee, kunnen kleine zandvliegjes leishmaniasis veroorzaken: chronische huidzweren. Een enkel geval komt in Nederland voor.

Voor tekenbeten hoef je niet op reis. De ziekte van Lyme komt steeds vaker voor in Nederland, niet zelden met blijvende verlammingsverschijnselen tot gevolg. Wees alert op de eerste verschijnselen als hevige pijn in een huidgebied zonder dat je wat ziet of een grote, rode kring weken later rond de plek waar de teek heeft gezeten. Als je de teek binnen 24 uur verwijdert, is de kans op Lyme erg klein. In Centraal- en Oost-Europa komt tekenencephalitis voor: een zeldzame, zeer gevaarlijke ziekte waar vaccinatie voor mogelijk is. Reizigers, die wandelen en kamperen in de bossen, lopen een risico. Tekenbeten kun je voorkomen door een hoed te dragen, hoge schoenen, lange mouwen en een lange broek, die in de sokken is gestopt. Ook Deet helpt. Inspecteer ‘s avonds de huid.

Dan een stel andere lieverdjes: spinnen en schorpioenenbeten kunnen afgrijselijk pijnlijk zijn maar zijn eigenlijk nooit gevaarlijk. Slangenbeten kunnen dodelijk zijn. Meestal is het onvoorzichtig gedrag van de mens. Niet uitzuigen of afbinden, maar arm en been stevig zwachtelen, het slachtoffer laten liggen, zich niet laten bewegen en vervoer naar een ziekenhuis regelen.

Die muggensteken zijn nu al 4 weken geleden en ik ben nog steeds niet ziek.

Ronald Hulsebosch is zeer bestrokken bij Nederlandse expedities en huisarts in Den Haag. De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij een nieuw initiatief tot de unieke reisformule: De Reisdokter. In buitensportwinkels kan je terecht voor medisch advies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits. Voor meer informatie kun je een bezoekje brengen aan de website: www.dereisdokter.nl. De Reisdokter heeft ook een algemeen telefoonnummer: 0900-REISDOKTER (0900-7347365837). Dit nummer is niet bedoeld voor vaccinatieadviezen, maar om een afspraak te maken voor inentingen en malariarecepten.

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter