Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Bevriezingen

500 Meter onder de top voelde ik hem nog, mijn rechter grote teen. Hij deed pijn.
Op 7000 meter hoogte was ik blij dat de pijn weg was. Terug in het basiskamp diezelfde avond deed ik mijn schoen uit en zag een rode top. Bij aanraken voelde ik bijna niets.
In lauw warm water kwam het gevoel snel terug, zodanig zelfs dat ik weer bijna naar de oude gevoelloosheid verlangde. Er ontstond geen blaar, geen zwarte verkleuring. de teen bleef nog maanden overgevoelig. Conclusie: eerste graads bevriezing met goede afloop.
Ernstige bevriezingen komen in Nederland weinig voor. Ons klimaat is mild. Maar op vakantie in de bergen is de kans groter. Enkele onbewaakte minuten met blote handen in de ijskoude wind bij temperaturen onder nul kunnen voldoende zijn. Een te krappe schoen, een natte sok, uitdroging, onderkoeling, dan is een bevriezing snel opgelopen.

Wat zijn de verschijnselen?

  • eerste graads bevriezing: rode en pijnlijke huid. Altijd volledig herstel.
  • tweede graads: rode en pijnlijke huid met blaren. een bloedblaar betekent een diepere bevriezing. Meestal volledig herstel, maar langdurig en vaak blijft de huid lang gevoelig en vatbaarder voor kou, dus grotere kans op nieuwe bevriezing.
  • Derde graads: blauw/zwarte verkleuring en gevoelloosheid, dus geen pijn. Er treedt sterfte op van diepere lagen ook onder de huid. Er gaat weefsel verloren. Amputatie vaak nodig.

Bevriezingen zijn meestal een locale uiting van een algemeen probleem. Dit algemene probleem is onderkoeling, uitdroging, uitputting.
Daar begint dan ook de behandeling mee: eerst veel warme soep, thee ,chocolademelk drinken tot je behaaglijk warm bent en weer kan plassen. Daarna volgt de locale behandeling. De bevroren teen, hand, voet of vinger langdurig in lauw warm water langzaam laten opwarmen. Voor een neuspunt en oorlel of stuk wang is wat improvisatievermogen vereist. Het is erg belangrijk om het bevroren gedeelte pas op te warmen als er geen kans meer bestaat op een nieuwe bevriezing. Bevriezen, ontdooien en weer bevriezen is desastreus! Je kan het dan beter koud laten tot je uit de gevaren bent.

Laat blaren heel, desinfecteer de huid en verbind het om beschadiging te voorkomen.
Medicijnen om de schade te beperken zijn slechts in geringe mate werkzaam. Bloedverdunnende middelen die stolselvorming tegen gaan in de kleine haarvaten van het bevroren lichaamsdeel worden vaak gebruikt. Hier gaat echter geen preventieve werking vanuit.

Amputaties worden in laatste instantie verricht wanneer de grens tussen dood en levend weefsel zichtbaar wordt of eerder als er een infectie optreedt. Soms zit er maanden tussen een bevriezing en een amputatie! “ Wat in de winter bevriest, wordt in de zomer geamputeerd” is een oude medische wijsheid.

Uiteraard is voorkomen beter dan genezen. Ga onderkoeling en uitdroging tegen. Draag warme en droge kleren in lagen. Bezuinig niet op goede en goed passende sokken ( geen naden) en schoenen. Drink vaak, veel en warm. En doe bij bar en boos weer nooit je handschoenen uit. Ook niet voor die fantastische topfoto. Dan maar twijfel of je er hebt gestaan.

Ronald Hulsebosch

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter