Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Hepatitis

Inspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en wat je er tegen kunt doen. Deze keer belicht hij hepatitis.

Volledig misplaatst in onze skikleren daalden we af in het Bougmez dal. Na één week toerskiën waren we halverwege onze oversteek van het centrale Atlasgebergte. Veel sneeuw en veel wind was er de afgelopen dagen geweest, maar hier in het dal was de lente volop losgebarsten. Warm, moe en dorstig liepen we zwaar bepakt en met de ski’s op de rugzak gebonden langs de akkers en irrigatiekanalen van de Berbers. Mijn drie tochtgenoten en ik dronken gulzig van het heldere water. We lieten ons twee dagen verwennen door de gastvrije bewoners van dit hoge en afgelegen dal en deden ons tegoed aan hun ‘Tajine’ (lamstoofpot) gadegeslagen door om de hoek glurende en gniffelende vrouwen. Drie weken later in Nederland zag ik mijn vrienden weer. ‘Goh, wat zie je nog bruin’, zei ik tegen een van hen. ‘Ik voel me anders klote’, was zijn antwoord. De dokter in mij nam het over en constateerde dat zijn gezicht niet alleen bruin was maar ook geel, evenals het oogwit. Diagnose: geelzucht, in dit geval Hepatitis A, veroorzaakt door het virus van een Berberkindje in het irrigatiewater van het Bougmezdal. Zijn herstel duurde vier weken, ik liet me snel inenten tegen Hepatitis A en verweet mezelf onze nonchalance.

In de eerste fase van een acute virale hepatitis bestaan de klachten uit gebrek aan eetlust, misselijkheid, moeheid, gewrichts- en spierpijnen, hoofd- en keelpijn en vaak koorts. Zoiets als griep. Na een tijdje ontkleurt de ontlasting, wordt de urine bruin en de huid en het oogwit geel. Het herstel duurt weken tot maanden. Er is geen therapie voorhanden. Soms wordt de hepatitis chronisch en kan de lever ernstig beschadigd raken met fatale gevolgen. Er zijn verschillende soorten virale hepatitis:

Hepatitis A: Besmetting vindt plaats via voedsel en water in onhygiënische omstandigheden. Meestal onschuldig verlopend is deze hepatitis binnen zes weken genezen. De vooroorlogse generatie in Nederland heeft vaak als kind al dan niet bewust Hepatitis A doorgemaakt en heeft blijvend antistoffen. Slechts 5% van de jongeren heeft antistoffen tegen deze vorm van hepatitis. Sinds 1992 is vaccinatie mogelijk (twee injecties geven tien jaar bescherming) en wordt aanbevolen voor alle subtropische en tropische landen. Een Nederlander loopt Hepatitis A meestal in het buitenland op. Het Hepatitis A virus in water gaat dood door het water gedurende één minuut te koken.

Hepatitis B: Dit virus is zeer besmettelijk en wordt via besmet bloed en seksueel verkeer overgedragen. In ongeveer 10% van de gevallen ontstaat een chronische leverontsteking en chronisch dragerschap van het virus en dus ook besmettelijkheid. Wereldwijd gaan er per jaar circa 1 miljoen mensen dood aan Hepatitis B! Men schat dat in Nederland 1-5% van de bevolking Hepatitis B heeft doorgemaakt. In Zuidoost-Azië en tropisch Afrika ligt dit percentage rond de 70 à 90%. De GGD in Den Haag meldt een drievoudige toename van de ziekte tot nu toe vergeleken met 2001! Voornamelijk via seksueel verkeer. Ook andere seksueel overdraagbare aandoeningen zijn dit jaar in Nederland explosief toegenomen door een drastische afname van het condoomgebruik. Besmetting kan ook plaats vinden via bloed door het gemeenschappelijk gebruik van tandenborstels, scheermesjes, epileerapparaten en dergelijke. Kortom hepatitis B is een mondiale bedreiging voor de volksgezondheid en ook in Nederland sterk toenemend. Er gaan stemmen op voor vaccinatie van alle pasgeborenen, wat in sommige landen al gebeurt. De vaccinatie bestaat uit een serie van drie injecties en geeft gedurende meer dan vijftien jaar een hoge beschermingsgraad. Therapie is er niet.

Hepatitis C: Wordt overgedragen via bloed en zelden via seksueel contact. Er is een grote kans op chronisch worden en ernstige leverbeschadiging. Sterke toename in de meeste landen, ook in Nederland. Er is geen therapie, en ook geen vaccinatie mogelijk.

Hepatitis D en E: Deze zijn zeldzaam en laat ik onbesproken.

Het moge duidelijk zijn dat ‘verre reizigers’ en vooral avontuurlijke (in de breedste zin des woords) reizigers ten prooi kunnen vallen aan Hepatitis A en B. Het advies is duidelijk: was je handen, gebruik een condoom en laat je vaccineren tegen Hepatitis A en B.

Ronald Hulsebosch is zeer bestrokken bij Nederlandse expedities en huisarts in Den Haag. De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij een nieuw initiatief tot de unieke reisformule: De Reisdokter. In buitensportwinkels kan je terecht voor medisch advies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits. Voor meer informatie kun je een bezoekje brengen aan de website: www.dereisdokter.nl . De Reisdokter heeft ook een algemeen telefoonnummer: 0900-REISDOKTER (0900-7347365837). Dit nummer is niet bedoeld voor vaccinatieadviezen, maar om een afspraak te maken voor inentingen en malariarecepten.
 

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter