Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Tibetanen en Nederlanders

Tussen 1960 en 2003 hebben 13 Chinese expedities, waaronder 5 zogenaamde internationale vriendschap expedities, met succes de top van de Mount Everest bereikt.

80 Klimmers haalden de top: 49 Tibetaanse hooglanders, 11 Han Chinezen en 20 buitenlandse klimmers. Velen vertellen over de ongehoorde kracht, snelheid en weerstand tegen hoogte en kou van Tibetanen en sherpa’s, die ook van Tibetaanse oorsprong zijn. In 1974 verrichtten 8 Tibetaanse en 1 Han klimmer op de top van de Mount Everest gedurende 70 minuten zwaar lichamelijk werk: zonder additionele zuurstof boorden zij gaten in rotsen om voor trigonometrische doeleinden een metalen driepoot met poten van 3 meter te plaatsen. In 1990 beklom een Chinees-Japanse medische research expeditie de Anymaquin ( 6282 meter) om onderzoek te doen naar hoogteziekte: 5 van de 9 Japanners kregen ernstige verschijnselen van acute hoogteziekte, 2 van de 15 Han Chinezen kregen lichte ziekteverschijnselen en geen van de 12 Tibetanen. De Japanners leefden op zeeniveau, de Han Chinezen rond 2000 meter hoogte en de Tibetanen tussen 3700 en 4500 meter. Ook andere hoogteziekte symptomen als slechte eetlust, gewichtsverlies en slapeloosheid komen bij Tibetanen nauwelijks voor.

Uitgebreid medisch onderzoek hiernaar heeft aangetoond dat Tibetanen een grotere zuurstofopname capaciteit en een groter longvolume hebben. Hun ademhaling reageert sneller en sterker op gebrek aan zuurstof en hun slaap op hoogte is kwalitatief beter dan die van laaglanders. Ook kunnen zij beter tegen kou. Tibetanen kunnen vele uren blootsvoets door sneeuw lopen zonder bevriezingsverschijnselen. Deze feiten en ervaringen mogen misschien geen verbazing wekken. Nieuw is het vermoeden dat deze buitengewone eigenschappen erfelijk zijn. De Tibetaanse hoogvlakte is al 25 tot 50.000 jaar bewoond. De Indianen in de Andes leven daar slechts sinds 10.000 jaar en blanken verblijven pas sinds kort in het hooggebergte en dan nog op geringere hoogte. Met andere woorden: laaglanders krijgen nooit de mate van aanpassing als de Tibetanen ook al zij zouden zij hun hele leven lang boven 4000 meter hoogte verblijven. Vele eigenschappen zijn het gevolg van een aanpassing van duizenden jaren en inmiddels in de genen opgeslagen en erfelijk.

Wat heeft dit nu te maken met de Nederlandse bergsporter? Steeds meer toeristen wagen zich in de bergen en maken met relatief weinig ervaring lange trektochten op grote hoogte. Gevoed door hun beperkte vakantie, geld en daarop inspelende reisorganisaties is er vaak te weinig tijd beschikbaar voor dergelijke tochten. Dit leidt tot onnodige gevallen van hoogteziekte, die gelukkig meestal goed af lopen, maar de reis kunnen verknallen, en niet alleen voor de getroffene zelf . Dagelijks wordt ik als medisch directeur van De Reisdokter om advies gevraagd over de mogelijkheden om hoogteziekte te voorkomen. De vraag is: “ Welke pillen kan ik slikken? ” mijn antwoord is:” Trek meer tijd uit voor acclimatisatie”. Het zou goed zijn als de bergwandelaar uit het laagland zich wat bescheidener zou opstellen en zich bewust zou zijn van zijn lichamelijke beperkingen. Niet iedereen kan alles. Ik gun iedereen de geweldige ervaring van een bergtocht, maar ik gun ook iedereen een behouden terugkomst. Waar Tibetanen 50.000 jaar over hebben gedaan, kunnen wij niet met geld, goede uitrusting en een pil kopen.

Ronald Hulsebosch

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter