Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Hoogteziekte (Acute Mountain Sickness)

Ieder jaar gaan er mensen dood aan hoogteziekte. Dat zijn niet alleen alpinisten op weg naar of terug van de top van een 8 duizender, maar ook wandelaars in de Andes, Himalaya, op de Kilimanjaro en zelfs in de Alpen. Deze sterfgevallen zijn te voorkomen. Onwetendheid, onderschatting en het niet naleven van de regels zijn hier verantwoordelijk voor.

Hoogteziekte ontstaat als het lichaam niet de tijd krijgt zich aan te passen aan het gebrek aan zuurstof in de lucht. Op 5000 meter hoogte bevat de lucht nog maar de helft van de hoeveelheid zuurstof die op zeeniveau aanwezig is. Dat geeft klachten van hoofdpijn, misselijkheid, slapeloosheid, vermoeidheid en kortademigheid bij inspanning. Bijna iedereen voelt dit in min of meerdere mate zelfs al op geringere hoogte in de Alpen. Als u niet verder stijgt, zich niet al te veel inspant, veel drinkt en rust neemt , gaan deze verschijnselen na enige dagen over. U acclimatiseert.

Als u echter de verschijnselen veronachtzaamt- wat onder druk van de tijd of de groep nogal eens voorkomt- dan kunnen in luttele uren ernstiger vormen van hoogteziekte ontstaan. U wordt zelfs zonder inspanning zeer kortademig en gaat hoesten en slijm opgeven. Dit treedt vaak plotseling in de nacht op en wordt veroorzaakt door longoedeem. De behandeling bestaat uit afdalen, zuurstof en nifedipine. Als afdalen en zuurstof niet mogelijk is, kan longoedeem dodelijk verlopen. Van de sterfgevallen door hoogteziekte is longoedeem de belangrijkste. Longoedeem kan plotseling onaangekondigd optreden, maar wordt meestal voorafgegaan door enkele dagen van toenemende klachten door hoogteziekte, waar niet op is gereageerd. Ook kan hersenoedeem ontstaan. Dit uit zich in ernstige hoofdpijn, braken, sufheid, verwardheid en evenwichtsproblemen ( dronkemansloop). Ook hier is de behandeling zo snel mogelijk afdalen en toedienen van dexamethason. Deze vorm van hoogteziekte is binnen 24 uur fataal als er niets gedaan wordt.

Is hoogteziekte te voorkomen? Ja en nee. Jong of oud, dik of dun, sterk of zwak, getraind of niet getraind, man of vrouw, iedereen kan het krijgen. Het is vooral een kwestie van aanleg.
Maar u kunt wel iets doen. Lezen over de ziekte zodat u op de hoogte bent van de verschijnselen en weet wanneer het mis is en u iets moet doen. ( ‘Hoe blijf ik gezond in de hoogte’van Han Willems.) De regels van acclimatiseren volgen en de wetten van de bergen respecteren. Zijn er pillen die hoogteziekte voorkomen? Diamox ( acetazolamide) versnelt het acclimatisatieproces en vermindert de kans op hoogteziekte. Ik raad preventief Diamox aan wanneer er sprake is van een gebleken gevoeligheid voor hoogteziekte en wanneer het reisschema een geleidelijke acclimatisatie niet toestaat. Eigenlijk zou men zo’n reisschema niet moeten kiezen, maar tijd en geld zijn beperkende factoren en de reisorganisatie luistert naar de klant en niet naar de dokter. Overigens kan Diamox ook gebruikt worden ter behandeling van hoogteziekte, maar niet ter vervanging van afdalen. Wat zijn de gouden regels?
1. stijg langzaam en slaap lager dan het hoogste punt van de dag. Drink veel en voorkom uitputting.
2. rust bij ernstige klachten en klim pas verder als de verschijnselen verminderen.
3. daal af bij ernstige klachten, die niet met rust verdwijnen en zeker bij vermoeden van long- en hersenoedeem.

Bergen zijn mooi, dus gevaarlijk!

Ronald Hulsebosch

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter