Columns van De Reisdokter

Ronald Hulsebosch, expeditieartsInspelend op de actualiteit en puttend uit zijn uitgebreide praktijkervaring behandelt dokter Ronald Hulsebosch in deze column de gezondheidsrisico’s op reis en schrijft wat je er tegen kunt doen. Ronald Hulsebosch is huisarts in Den Haag en is zeer betrokken bij Nederlandse expedities.

De combinatie van zijn beroep en passie voor buitensport zorgt ervoor dat hij naam gevestigd heeft als expeditiearts. In 2001 nam hij het initiatief voor de unieke formule voor reisvaccinaties: De Reisdokter. Bij diverse huisartspraktijken kunt u terecht voor medisch reisadvies, vaccinaties, malariapreventie en medical kits.

Geen arbodienst in Shangri-La

“Sherpa very ill, please come”. In Nederland zou ik gedacht hebben dat het wel mee zou vallen. Sherpa’s ken ik echter als harde, taaie mensen, die niet snel de hulp van een dokter inroepen. Ik liep over de puinhelling achter Dawa aan naar hun tent en schoof het zeil opzij. Matjes, slaapzakken, rugzakken, schoenen; alles leek door elkaar te liggen. Ook de sherpa’s zelf. Er sliepen er nog 3. Het leek het meest op een nest jonge honden die onder en boven elkaar in slaap waren gevallen. De geur in de tent was anders. Ik registreerde het, maar stoorde me er niet aan. Na weken zonder douche en schone kleren kan het moeilijk anders.

Een sherpa kreunde. “ Very bad breath, he not sleeping all night” . Ik nam aan dat hij geen slechte adem bedoelde , maar benauwdheid. De sherpa in kwestie was niet in staat te komen zitten. Hij werd door z’n collega’s ondersteund en kon nauwelijks praten. Hij ademde snel en rochelend. Hij was een paar dagen verkouden en moe geweest, mogelijk ook koortsig. De dokter in me nam het over: polsslag van 130 in rust, bloeddruk 110/65, sterk verminderd ademgeruis en vocht in beide longen maar meer in de rechter. Ik schoof het clipje van de zuurstofsaturatiemeter om zijn vinger: 46%! In Nederland krijg je dan een longfoto, ECG, bloedonderzoek, een infuus en vervolgens lig je op de intensive care aan de beademing en krijgt de familie te horen dat het kritiek is. Hier in Tibet op 6400 meter hoogte aan de voet van de Noord Col van de Mount Everest was er alleen de patient, de dokter en de ziekte. De in een sneeuwpluim gehulde top van Moeder Aarde keek zonder compassie toe. Ik besloot tot een diagnose. Wie zou mij kunnen verbeteren? Longoedeem door hoogteziekte en een longontsteking . Hij was gelukkig in staat om te drinken en nam met enige moeite het antibioticum, Diamox en nifedipine ( tegen longoedeem) . Iemand moest de pillen in zijn mond drukken en hem aan sporen tot slikken. Zijn bewustzijn was aardig gedaald.

Er waren 2 zuurstofcylinders maar het regelmechanisme van beiden was kapot. Met hulp van onze Tibetaanse gids en een Engelse sleutel lukte het na een half uur noeste arbeid om van 2 kapotte 1 werkende te maken. Een vermoeiende klus op deze hoogte. Na 2 uur zuurstof was hij al wat opgeknapt: minder suf en een zuurstofverzadiging van 60%. Ik kreeg hoop dat hij het zou redden. Dat bleek de komende dagen ook het geval te zijn. Hij genas zo snel dat ik aan mijn diagnose begon te twijfelen. Na 2 dagen bracht hij alweer de ochtendthee rond. Er bestaat geen Arbo dienst in de Himalaya, die mensen langer ziek houdt dan nodig is. Een sherpa die tijdens een expeditie een aantal dagen door ziekte niet heeft kunnen werken, wordt de volgende keer niet meegenomen omdat hij te zwak is. Dat komt de genezing ten goede. Maar nodigt ook uit tot verzwijgen en verbergen van lichamelijke klachten. Nederland is geen paradijs, maar Shangri-La is ook niet in de Himalaya te vinden , hoewel sommige westerlingen daar anders over denken. Het leven is daar eenvoudig, hard en duidelijk. Weinig tijd om je met andere zaken dan de essentie bezig te houden. Wat die dan ook mag zijn.

Ronald Hulsebosch

Website en afsprakenmodule zijn gerealiseerd door BaseNet | © 2019 De Reisdokter